Οστεοαρθρίτιδα Οστεοαρθρίτιδα: Συμπτώματα, αίτια και θεραπεία

Οστεοαρθρίτιδα: Συμπτώματα, αίτια και θεραπεία

Μπέκας Γεώργιος MD, MSc Ορθοπαιδικός - Ορθοπαιδικός Χειρουργός
Μπέκας Γεώργιος MD, MSc
Ορθοπαιδικός - Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Η οστεοαρθρίτιδα, η οποία αναφέρεται επίσης ως εκφυλιστική νόσος των αρθρώσεων, είναι μια διαδεδομένη πάθηση που επηρεάζει εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως. Αν και η οστεοαρθρίτιδα προσβάλλει συνήθως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε νεότερους ενήλικες, ιδίως σε όσους έχουν υποστεί τραυματισμούς των αρθρώσεων. Παρά την έλλειψη θεραπείας για την οστεοαρθρίτιδα, υπάρχουν πολλές διαθέσιμες θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της συνολικής υγείας των αρθρώσεων.

Τι είναι η οστεοαρθρίτιδα;

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια χρόνια πάθηση των αρθρώσεων, που συνήθως επηρεάζει τα γόνατα, τα ισχία, τη σπονδυλική στήλη και τα χέρια. Είναι η πιο συνηθισμένη μορφή αρθρίτιδας και συνήθως επηρεάζει τους ανθρώπους ηλικίας άνω των 50 ετών, αλλά μπορεί να επηρεάσει και νεότερα άτομα. Η οστεοαρθρίτιδα συμβαίνει όταν ο αρθρικός χόνδρος (το αντικείμενο που προστατεύει τις άκρες των οστών που συνδέονται μεταξύ τους) φθείρεται και δεν ανανεώνεται όπως θα έπρεπε. Η φθορά του χόνδρου καθιστά τα οστά να επαφίενται άμεσα μεταξύ τους, προκαλώντας πόνο, πρηξίματα, κατακράτηση και δυσκολία στην κίνηση των αρθρώσεων. Η οστεοαρθρίτιδα δεν έχει θεραπεία, αλλά υπάρχουν διάφορες επιλογές θεραπείας που μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στη διατήρηση της κινητικότητας των αρθρώσεων.

Τι προκαλεί την οστεοαρθρίτιδα;

Η ακριβής αιτία της οστεοαρθρίτιδας δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξή της. Σε αυτούς περιλαμβάνονται:

  • Ηλικία: Η οστεοαρθρίτιδα είναι πιο συχνή στους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς ο χόνδρος στις αρθρώσεις διασπάται φυσιολογικά με την πάροδο του χρόνου
  • Γενετική: Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να είναι πιο επιρρεπείς στην ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας λόγω γενετικών παραγόντων που επηρεάζουν τη δομή και τη λειτουργία των αρθρώσεών τους
  • Τραυματισμός ή υπερβολική χρήση: Η βλάβη μιας άρθρωσης από τραυματισμό ή υπερβολική χρήση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας στην εν λόγω άρθρωση
  • Παχυσαρκία: Το υπερβολικό βάρος ή η παχυσαρκία ασκούν επιπλέον πίεση στις αρθρώσεις, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε διάσπαση του χόνδρου με την πάροδο του χρόνου
  • Ανωμαλίες των αρθρώσεων: Ορισμένες ανωμαλίες των αρθρώσεων, όπως η κακή ευθυγράμμιση ή η αστάθεια, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας
  • Άλλες ιατρικές καταστάσεις: Ορισμένες ιατρικές παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ουρική αρθρίτιδα ή οι μεταβολικές διαταραχές, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας

Συχνά είναι ένας συνδυασμός αυτών των παραγόντων που οδηγεί στην ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας.

Ποια είναι τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας;

Τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας μπορεί να ποικίλλουν ανάλογα με τη σοβαρότητα και τη θέση της άρθρωσης που έχει προσβληθεί, αλλά ορισμένα κοινά σημεία και συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Πόνος: Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα της οστεοαρθρίτιδας είναι ο πόνος στην προσβεβλημένη άρθρωση, ο οποίος μπορεί να περιγραφεί ως αμβλύς πόνος ή σαν αίσθηση μαχαιρώματος. Ο πόνος μπορεί να επιδεινώνεται με τη δραστηριότητα και να βελτιώνεται με την ανάπαυση
  • Δυσκαμψία: Η άρθρωση μπορεί να αισθάνεται δύσκαμπτη, ιδίως το πρωί ή μετά από μια περίοδο αδράνειας. Η δυσκαμψία μπορεί να βελτιωθεί με την κίνηση
  • Οίδημα: Η άρθρωση μπορεί να είναι πρησμένη ή ευαίσθητη στην αφή
  • Μειωμένο εύρος κίνησης: Μπορεί να δυσκολεύεστε να κινήσετε την προσβεβλημένη άρθρωση σε όλο το εύρος της κίνησής της
  • Ήχος κατά την κίνηση: Μπορεί να ακούσετε έναν ήχο κλικ ή κρακ κατά την κίνηση της πάσχουσας άρθρωσης
  • Μυϊκή αδυναμία: Εάν η άρθρωση δεν χρησιμοποιείται λόγω πόνου ή δυσκαμψίας, οι γύρω μύες μπορεί να αποδυναμωθούν

Τα συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας συνήθως αναπτύσσονται σταδιακά και επιδεινώνονται με την πάροδο του χρόνου.

Ποιες αρθρώσεις επηρεάζονται;

Η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να επηρεάσει οποιαδήποτε άρθρωση του σώματος, αλλά συνηθέστερα επηρεάζει τις ακόλουθες αρθρώσεις:

  • Χέρια: Οι αρθρώσεις στις άκρες των δακτύλων, στη βάση του αντίχειρα και στον καρπό μπορεί να προσβληθούν από την οστεοαρθρίτιδα
  • Γόνατα: Η άρθρωση του γόνατος είναι μια συχνή περιοχή οστεοαρθρίτιδας, ιδίως σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας
  • Ισχία: Η οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης του ισχίου μπορεί να προκαλέσει πόνο και δυσκαμψία στη βουβωνική χώρα, τους γλουτούς και τον μηρό
  • Σπονδυλική στήλη: Η οστεοαρθρίτιδα της σπονδυλικής στήλης μπορεί να προκαλέσει πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα ή στο κάτω μέρος της πλάτης

Άλλες αρθρώσεις που μπορεί να επηρεαστούν από την οστεοαρθρίτιδα περιλαμβάνουν τους ώμους, τους αγκώνες και τους αστραγάλους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η οστεοαρθρίτιδα μπορεί να επηρεάσει πολλές αρθρώσεις ταυτόχρονα. Η σοβαρότητα της οστεοαρθρίτιδας μπορεί επίσης να ποικίλλει από ήπια έως σοβαρή, και μπορεί να εξελιχθεί με την πάροδο του χρόνου, εάν αφεθεί χωρίς θεραπεία.

Πώς διαγιγνώσκεται η οστεοαρθρίτιδα;

Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας βασίζεται συνήθως στο ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, στη φυσική εξέταση και μερικές φορές σε ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις.

Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας μπορεί να γίνει με τις ακόλουθες μεθόδους:

  • Ιστορικό και συμπτώματα: Ο ορθοπαιδικός σας θα ενημερωθεί για τα συμπτώματά σας και το ιστορικό της ασθένειάς σας, όπως παρελθοντικούς τραυματισμούς ή άλλες ασθένειες
  • Φυσική εξέταση: Ο ιατρός σας θα εξετάσει τις αρθρώσεις σας για οποιαδήποτε αλλαγή στη μορφή ή τη λειτουργία τους
  • Ακτινογραφία: Οι ακτίνες X χρησιμοποιούνται για να αξιολογήσουν τη μορφή και την κατάσταση των αρθρώσεων σας
  • Εξετάσεις αίματος: Ο ιατρός σας μπορεί να σας ζητήσει εξετάσεις αίματος για να εξετάσει την πιθανή ύπαρξη φλεγμονής στις αρθρώσεις σας

Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθούν ειδικές εξετάσεις, όπως μαγνητική τομογραφία

Η διάγνωση της οστεοαρθρίτιδας βασίζεται στα συμπτώματα του ασθενούς και στα αποτελέσματα των εξετάσεων. Ωστόσο, δεν υπάρχει καμία οριστική εξέταση για την οστεοαρθρίτιδα και η διάγνωση γίνεται συνήθως από έναν συνδυασμό παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της ηλικίας του ασθενούς, του ιατρικού ιστορικού και των κλινικών ευρημάτων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γιατροί μπορεί επίσης να ζητήσουν μαγνητικές τομογραφίες ή άλλες απεικονιστικές μελέτες για την περαιτέρω αξιολόγηση της άρθρωσης και την επιβεβαίωση της διάγνωσης.

Ποια είναι η αντιμετώπιση της οστεοαρθρίτιδας;

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια χρόνια ασθένεια που επηρεάζει την υποβάθμιση των αρθρώσεων και των οστών. Η θεραπεία της οστεοαρθρίτιδας περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενέργειες:

  • Φάρμακα: Συνήθως, συνιστώνται φάρμακα πρώτης γραμμής, όπως η ακεταμινοφαίνη, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα και τα κορτικοστεροειδή για την ανακούφιση από τον πόνο και τη διαχείριση της φλεγμονής
  • Άσκηση: Η άσκηση μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της κινητικότητας των αρθρώσεων και στην ενίσχυση των μυών που τις υποστηρίζουν
  • Φυσικοθεραπεία: Η φυσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση από τον πόνο και στη βελτίωση της κινητικότητας των αρθρώσεων μέσω της χρήσης θεραπευτικών ασκήσεων και τεχνικών όπως η υδροθεραπεία
  • Χειρουργική παρέμβαση: Σε περιπτώσεις όπου ο πόνος είναι έντονος και δεν μπορεί να ανακουφιστεί με φάρμακα και φυσικοθεραπεία, η χειρουργική επέμβαση μπορεί να είναι μια επιλογή για την επισκευή ή την αντικατάσταση της κατεστραμμένης άρθρωσης
  • Αλλαγές στον τρόπο ζωής: Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως η απώλεια βάρους, η διακοπή του καπνίσματος και η τακτική άσκηση, μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της πίεσης στις αρθρώσεις και στη βελτίωση της συνολικής υγείας των αρθρώσεων

Πρόληψη της οστεοαρθρίτιδας

Δεν υπάρχει εγγυημένος τρόπος πρόληψης της οστεοαρθρίτιδας, καθώς συχνά προκαλείται από τη φθορά των αρθρώσεων με την πάροδο του χρόνου. Ωστόσο, υπάρχουν μέτρα που μπορούν να ληφθούν για να μειωθεί ο κίνδυνος εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας ή να επιβραδυνθεί η εξέλιξή της:

  • Ασκηθείτε τακτικά: Η τακτική άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην ενδυνάμωση των μυών γύρω από τις αρθρώσεις και να βελτιώσει την ευελιξία των αρθρώσεων, γεγονός που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο βλάβης των αρθρώσεων
  • Διατηρήστε ένα υγιές βάρος: Το υπερβολικό βάρος ασκεί πρόσθετη πίεση στις αρθρώσεις, ιδίως στα γόνατα και τους γοφούς, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας. Η διατήρηση ενός υγιούς βάρους μπορεί να μειώσει αυτόν τον κίνδυνο
  • Προστατεύστε τις αρθρώσεις: Η αποφυγή της επαναλαμβανόμενης καταπόνησης των αρθρώσεων και η λήψη προληπτικών μέτρων για την αποφυγή τραυματισμών, όπως η χρήση σωστής φόρμας κατά την άσκηση και η χρήση κατάλληλου προστατευτικού εξοπλισμού κατά την ενασχόληση με τον αθλητισμό, μπορεί να συμβάλει στην προστασία των αρθρώσεων από βλάβες
  • Να έχετε μια ισορροπημένη διατροφή: Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, άπαχη πρωτεΐνη και υγιεινά λίπη μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της συνολικής υγείας και στη μείωση του κινδύνου χρόνιων ασθενειών όπως η οστεοαρθρίτιδα
  • Αντιμετωπίστε έγκαιρα τους τραυματισμούς: Η έγκαιρη αντιμετώπιση τραυματισμών, όπως διαστρέμματα ή κατάγματα, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μακροχρόνιας βλάβης των αρθρώσεων και την ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας

Απορίες που μπορεί να προκύψουν για την οστεοαρθρίτιδα

Ποιος είναι ο σκοπός της αποκατάστασης για την οστεοαρθρίτιδα; 

Σκοπός της αποκατάστασης για την οστεοαρθρίτιδα είναι η βελτίωση της λειτουργίας και της κινητικότητας των αρθρώσεων, η μείωση του πόνου και της φλεγμονής και η πρόληψη περαιτέρω βλάβης των αρθρώσεων μέσω ασκήσεων και φυσικοθεραπείας.

Αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την οστεοαρθρίτιδα η ενασχόληση με τον αθλητισμό;

Ναι, η ενασχόληση με ορισμένα αθλήματα μπορεί να αποτελέσει παράγοντα κινδύνου για την οστεοαρθρίτιδα, ιδίως εκείνων που περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες κρούσεις στις αρθρώσεις ή κινήσεις στροφής και περιστροφής.

Πώς μπορείτε να καταλάβετε αν η οστεοαρθρίτιδα βρίσκεται σε επεισόδιο έξαρσης;

Στην οστεοαρθρίτιδα μπορεί να εμφανιστούν εξάρσεις ή οξείες εξάρσεις των συμπτωμάτων και τα σημάδια ενός επεισοδίου έξαρσης μπορεί να περιλαμβάνουν αυξημένο πόνο στις αρθρώσεις, δυσκαμψία, πρήξιμο και μειωμένο εύρος κίνησης.

Πώς αξιολογείτε τον πόνο της οστεοαρθρίτιδας;

Η αξιολόγηση του πόνου της οστεοαρθρίτιδας συνήθως περιλαμβάνει το να ζητηθεί από τον ασθενή να βαθμολογήσει τον πόνο του σε μια κλίμακα από το 0 έως το 10, χρησιμοποιώντας λεκτικές περιγραφές όπως ήπιος, μέτριος ή σοβαρός. Άλλες μέθοδοι αξιολόγησης του πόνου μπορεί να περιλαμβάνουν φυσικές εξετάσεις και απεικονιστικές εξετάσεις για την αξιολόγηση της λειτουργίας των αρθρώσεων και της φλεγμονής.

Τι συμβαίνει κατά τη φυσική εξέταση μιας οστεοαρθριτικής άρθρωσης;

Η φυσική εξέταση μιας οστεοαρθριτικής άρθρωσης συνήθως περιλαμβάνει την αξιολόγηση της άρθρωσης για σημεία φλεγμονής, όπως πρήξιμο, ερυθρότητα και θερμότητα, και την αξιολόγηση της λειτουργίας της άρθρωσης και του εύρους κίνησης. Ο γιατρός μπορεί επίσης να ασκήσει πίεση ή να χειριστεί την άρθρωση για να εκτιμήσει τα επίπεδα πόνου και να αξιολογήσει τη σταθερότητα της άρθρωσης.

Πώς εξελίσσεται η οστεοαρθρίτιδα;

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια εκφυλιστική νόσος των αρθρώσεων που συνήθως εξελίσσεται αργά με την πάροδο του χρόνου. Συνήθως ξεκινά με βλάβη του χόνδρου που καλύπτει τις επιφάνειες των αρθρώσεων, οδηγώντας σε φλεγμονή, πόνο και δυσκαμψία. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, ο χόνδρος μπορεί να φθαρεί περαιτέρω, οδηγώντας σε επαφή οστού με οστό, οστικά εξογκώματα και περαιτέρω βλάβη των αρθρώσεων.

Σχετίζεται πάντα η φθορά του χόνδρου με την υπερβολική πίεση;

Όχι, η φθορά του χόνδρου δεν σχετίζεται πάντα με την υπερβολική πίεση. Μπορεί επίσης να προκληθεί από άλλους παράγοντες, όπως η γήρανση, η γενετική, το τραύμα της άρθρωσης ή η φλεγμονή.

Γιατί η άρθρωση γίνεται οστεοαρθριτική;

Η ακριβής αιτία της οστεοαρθρίτιδας δεν είναι πλήρως κατανοητή, αλλά πιστεύεται ότι προκύπτει από έναν συνδυασμό παραγόντων, συμπεριλαμβανομένης της φθοράς των αρθρικών επιφανειών με την πάροδο του χρόνου, της γενετικής προδιάθεσης, των τραυματισμών ή του τραύματος των αρθρώσεων και της φλεγμονής. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στο χόνδρο που καλύπτει τις επιφάνειες των αρθρώσεων, οδηγώντας σε πόνο στις αρθρώσεις, δυσκαμψία και μειωμένη κινητικότητα. Με την πάροδο του χρόνου, η βλάβη μπορεί να προχωρήσει, οδηγώντας σε περαιτέρω εκφυλισμό των αρθρώσεων και οστεοαρθρίτιδα.

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια σύνθετη και πολυπαραγοντική ασθένεια που αποτελεί σημαντική πρόκληση για τους ασθενείς, τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης και τους ερευνητές. Τα τελευταία χρόνια, η πρόοδος στην κατανόηση της νόσου έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών προσεγγίσεων και στην καλύτερη κατανόηση των υποκείμενων μηχανισμών της βλάβης των αρθρώσεων και της φλεγμονής.

Παρόλο που δεν υπάρχει επί του παρόντος θεραπεία για την οστεοαρθρίτιδα, υπάρχουν πολλές αποτελεσματικές διαθέσιμες θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη βελτίωση της λειτουργίας των αρθρώσεων. Αυτές οι θεραπείες μπορεί να περιλαμβάνουν τροποποιήσεις του τρόπου ζωής, φάρμακα, φυσικοθεραπεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση. Είναι σημαντικό για τους ασθενείς να συνεργάζονται στενά με τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης για την ανάπτυξη ενός εξατομικευμένου σχεδίου θεραπείας που λαμβάνει υπόψη τα ατομικά συμπτώματα, τις προτιμήσεις και τη συνολική κατάσταση της υγείας τους.

Προχωρώντας προς τα εμπρός, απαιτείται διαρκής έρευνα για να συνεχίσουμε να βελτιώνουμε την κατανόηση της νόσου και να αναπτύσσουμε νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις που μπορούν να προλάβουν ή να επιβραδύνουν αποτελεσματικά την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας. Συνεργαζόμενοι, οι ασθενείς, οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης και οι ερευνητές μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση αυτής της πολύπλοκης νόσου και στη βελτίωση των αποτελεσμάτων για τα άτομα που ζουν με οστεοαρθρίτιδα.

Μπέκας Γεώργιος MD, MSc Ορθοπαιδικός - Ορθοπαιδικός Χειρουργός
Ο Μπέκας Γεώργιος είναι Ορθοπαιδικός - Ορθοπαιδικός Χειρουργός με ιδιωτικά ιατρεία στο Παγκράτι και στους Αγίους Αναργύρους. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στα Μεταβολικά Νοσήματα των Οστών. Ειδικεύτηκε στη Γενική Χειρουργική, στο Γενικό Νοσοκομείο Μεσ